Güvenli Platform Kullanımı

Risk farkındalığı

IPAF Global Safety Report 2026 bulgularının tematik özeti ve saha deneyimine dayanan başlıca tehlikeler:

• Platformdan düşme
• Sıkışma / ezilme
• Devrilme / denge kaybı
• Elektrik tehlikesi
• Araç ve yapılarla temas
• Düşen malzemeler

Her iş için doğru erişim çözümü

Makaslı platform

• Dikey erişim, geniş çalışma alanı, sabit konumlu işler.

Eklemli platform

• Engel üzerinden erişim, yatay uzanma gereken işler.

Dikey / low-level

• Dar alan, kısa süreli tesis bakımı ve düşük seviyeler.

Seçim yalnızca yüksekliğe göre yapılmaz: zemin, erişim, yük, kişi sayısı, iç/dış mekân ve çevre tehlikeleri birlikte değerlendirilmelidir.

Kim, neyi kontrol eder?

Saha / işveren

• Risk değerlendirmesi ve çalışma izni
• Alan güvenliği, trafik ve kurtarma planı
• Yetkin operatör ve uygun ekipman

Operatör

• Makineye özgü aşinalık ve kontrol
• Limitlere uygun güvenli kullanım
• Tehlikede işi durdurma ve bildirme

İşe başlamadan önce 5 soru

• Bu iş için platform tipi ve kapasitesi uygun mu?
• Zemin taşıma gücü, eğim ve güzergâh uygun mu?
• Üstte, yanda ve yerde hangi tehlikeler var?
• Kim kullanacak; gerekli eğitim ve aşinalık mevcut mu?
• Acil durumda kim, hangi yöntemle kurtarma yapacak?

Her vardiya başında kullanım öncesi kontrol

Görsel kontrol

• Lastikler, korkuluk, giriş kapısı
• Hidrolik kaçak, hasar, gevşek parça
• Etiketler, kılavuz, periyodik kayıt

Fonksiyon kontrolü

• Acil stop ve kontrol kumandaları
• Alarm, hareket, indirme sistemleri
• Eğim / yük / güvenlik sistemleri

Devrilmeyi önlemek zeminden başlar

Uyarı: Kapalı halde tırmanma kabiliyeti, yükseltilmiş çalışma eğimi değildir.

• Zemin taşıma kapasitesini ve yer altı boşluklarını kontrol edin.
• Çukur, kanal kapağı, rampa ve kenar mesafelerini değerlendirin.
• Denge ayağı / altlık gerekiyorsa talimata uygun uygulayın.
• Eğim ve çalışma sınırları modele, konuma ve duruma bağlıdır.
• Yükseltilmiş halde sürüşe yalnızca üreticinin izin verdiği koşulda çıkın.

Sepetteki toplam yükü hesaplayın

Yük limitleri için makine üzerindeki etiket ve güncel kullanım kılavuzu esastır.

• Kişi + el aleti + malzeme + taşınan her şey yük hesabına dahildir.
• Ana platform ve uzatma balkonunun limitleri farklı olabilir.
• Etiketteki azami kişi sayısı ve iç/dış mekân sınırlarına uyun.
• Korkuluk üzerine basmayın; merdiven / iskele eklemeyin.
• Platformu vinç veya kaldırma aracı gibi kullanmayın.

Sepet içerisinde güvenli davranış

• Her iki ayağınız platform tabanında olsun; korkuluğa tırmanmayın.
• Giriş kapısını / zincirini kapalı tutun; korkulukları sökmeyin.
• Boom tipi platformlarda uygun düşmeye karşı kişisel koruma kullanın.
• Bağlantı yalnızca üreticinin onayladığı ankraj noktasına yapılır.
• Makaslı platformlarda KKD gerekliliğini risk analizi, talimat ve mevzuat belirler.

Üst yapı ve çevrede ezilme riski

• Kiriş, tavan, boru hattı, makine ve raflara yaklaşmadan alanı tarayın.
• Yükselirken / dönerken yalnızca sepetin değil, bomun izlediği yolu izleyin.
• Kumandalarla yapı arasına sıkışma riskini önceden değerlendirin.
• Gerektiğinde gözcü kullanın ve haberleşme yöntemini belirleyin.
• Özellikle endüstriyel tesis çatıları, MEP hatları ve raf sistemlerinde dikkatli olun.

Elektrik hatları: ölümcül temas tehlikesi

• Elektrik hatlarının enerjili olduğunu varsayın.
• Güvenli yaklaşma mesafesini yetkili elektrik sorumlusu belirlemelidir.
• Gerekli mesafeyi sağlayamıyorsanız işe başlamayın.
• Şebeke işletmecisi / tesis elektrik ekibiyle koordinasyon sağlayın.
• İşletmeye ve gerilim seviyesine göre değişen mesafeler uydurulamaz.

Makine çevresini korumaya alın

Trafik ve yaya ayrımı

• Bariyer ve uyarı levhaları
• Forklift / kamyon yollarını ayırın
• Görüş kısıtlıysa gözcü görevlendirin

Düşen cisim kontrolü

• Aletleri uygun şekilde sabitleyin
• Sepetten malzeme atmayın
• Alt çalışma alanını boşaltın

İç ve dış mekân aynı değildir

• Rüzgâr sınırı modelin etiketinden ve kılavuzundan doğrulanır.
• Kapalı tesislerde dahi güçlü hava akımı veya açık cephe olabilir.
• Yağmur, buz, yıldırım ve düşük görüş koşullarını değerlendirin.
• Zemin, kapı, geçiş ve üst açıklık ölçülerini kontrol edin.
• İç mekân için uygun makine, dış mekâna otomatik olarak uygun değildir.

Kurtarma planı işten önce hazır olmalı

• Kurtarma sorumlusu belirleyin; yerde eğitimli bir kişi bulunmasını sağlayın.
• Acil indirme konumu ve yöntemi makine üzerinde uygulamalı öğrenilsin.
• İletişim araçları, erişim ve acil servis bilgileri hazır olsun.
• Kurtarma yalnızca yetkili ve eğitimli personelce güvenli biçimde yapılsın.
• Acil indirme yöntemi ve kurtarma sırası modele özgüdür.

Saha örnekleri: Tehlikeyi fark edin

Fabrika bakımı

• Tavandaki boru hatları
• Sıkışma / üretim trafiği
• Bariyer + gözcü + plan

Mekanik montaj

• Sepette malzeme birikmesi
• Yük ve uzatma sınırları
• Kapasite kontrolü

Şantiye

• Yumuşak zemin ve çukurlar
• Devrilme / düşen cisim
• Zemin inceleme + ayırma

Cep kontrol listesi — 10 nokta

Herhangi bir madde karşılanmıyorsa: işi durdurun, riski giderin.

• Doğru makine / doğru iş
• Operatör eğitimi ve aşinalık
• Saha risk değerlendirmesi
• Zemin ve güzergâh
• Üst / yan engeller
• Yük ve kişi sınırları
• Günlük görsel kontrol
• Fonksiyon / acil stop
• KKD ve güvenli erişim
• Kurtarma planı ve haberleşme

En güvenli iş, planlanmış iştir

• Doğru seç — işe uygun makine
• Kontrol et — makine ve çalışma alanı
• Güvenle çalış — kurallara uy, riski bildir